کد بورسی شناسۀ معاملاتی هر سرمایه‌گذار در بازار سرمایه است. برای دریافت کد بورسی، ابتدا باید در سامانۀ سجام ثبت‌نام و احراز هویت کنید. سپس با کد پیگیری سجام، در یک کارگزاری مجاز ثبت‌نام کنید. پس‌از امضای قرارداد و تأیید اطلاعات شما، کارگزاری دسترسی‌تان را به سامانۀ معاملات آنلاین فعال می‌کند.
چرا می‌توانید به بلاگ اکوتراست اعتماد کنید؟
- اطلاعات ما فقط از منابع رسمی و معتبر استخراج می‌شوند.
- هر مقاله توسط ویراستار و تحلیلگر حرفه‌ای بازارهای مالی بررسی و تأیید می‌شود.
- تمام تحلیل‌ها مستقل، بی‌طرفانه و شفاف هستند.
- خطاها سریع اصلاح می‌شوند و محتوا همیشه به‌روز و دقیق است.
اگر قصد ورود به بورس را دارید، احتمالاً بارها نام «کد بورسی» را شنیده‌اید. اما انبوه اطلاعات پراکنده در این زمینه می‌تواند گیج‌کننده باشد. اینکه کد بورسی چیست، چند رقمی است و چگونه باید آن را دریافت کرد، از اولین سؤال‌هایی‌اند که ذهن هر تازه‌کاری را درگیر می‌کنند. کد بورسی کلید ورود شما به بازار سرمایه است و بدون آن امکان انجام هیچ معامله‌ای وجود ندارد. خوشبختانه دریافت آن فرایند ساده‌ای دارد و وقت زیادی از شما نمی‌گیرد. در ادامه مراحل ثبت‌نام در سجام، دریافت کد بورسی و حتی استعلام آن را توضیح می‌دهیم.
کد بورسی چیست؟
کد بورسی (کد معاملاتی یا کد سهام‌داری) شناسۀ معاملاتی منحصربه‌فرد هر سرمایه‌گذار در بازار سرمایه است. هر خرید و فروش فرد با همین کد ثبت می‌شود. کد بورسی معمولاً از سه حرف فارسی و پنج رقم تشکیل شده و سه حرف آن اغلب از نام خانوادگی سرمایه‌گذار گرفته می‌شود. بااینحال، اینکه کد بورسی چند رقمی است قاعدۀ ثابتی ندارد و احتمال دارد کد معاملاتی بورس برخی از افراد دو حرف و شش رقم داشته باشد.
کد بورسی با کد پیگیری ۱۰رقمی سجام فرق دارد. کد پیگیری سجام برای پیگیری و تکمیل فرایند ثبت‌نام در این سامانه به‌کار می‌رود؛ درحالی‌که کد بورسی پس‌از ثبت‌نام در سجام و کارگزاری صادر می‌شود و برای ثبت دارایی‌ها و معاملات کاربرد دارد.
| شناسه | چیست | کجا به‌کار می‌رود؟ |
|---|---|---|
| کد ملی | شناسۀ هویتی یکتای هر فرد | احراز هویت در تمامی سامانه‌های دولتی |
| کد پیگیری سجام | شماره‌ای که پس از ثبت‌نام در سامانۀ سجام صادر می‌شود | پیگیری ثبت‌نام و احراز هویت سجام |
| کد بورسی | شناسۀ یکتای سرمایه‌گذار در بازار سرمایه | ثبت مالکیت دارایی‌ها و معاملات در بازار سرمایه |
بیشتر بخوانید: بورس چیست و چگونه وارد بورس شویم؟
سجام چیست و چرا ثبت‌نام در آن لازم است؟
سجام (سامانۀ جامع اطلاعات مشتریان) سامانۀ ثبت و احراز هویت سرمایه‌گذاران بازار سرمایه است که تحت‌نظر شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه فعالیت می‌کند. ثبت‌نام در سجام برای دریافت کد بورسی و فعالیت در بورس الزامی است. اطلاعات هر فرد فقط یک‌بار در سجام ثبت می‌شود و نهادهای مالی مانند کارگزاری‌ها، شرکت‌های تأمین سرمایه و صندوق‌های سرمایه‌گذاری از همان اطلاعات استفاده می‌کنند.
خدمات سجام؛ فراتر از صدور کد بورسی
نقش سجام فقط به احراز هویت سرمایه‌گذاران محدود نمی‌شود. خدمات دیگر این سامانه در ادامه آمده است؛ البته برخی از این خدمات، ازطریق درگاه ذی‌نفعان بازار سرمایه که به سجام متصل است، ارائه می‌شوند.
- واریز سود به حساب بانکی: سود جاری سالانۀ شرکت‌ها، سودهای سنواتی و سود سهام عدالت مستقیماً به شمارۀ شبای ثبت‌شده در سجام واریز می‌شود.
- مشاهدۀ دارایی‌ها و دریافت گواهی سهام: می‌توانید اطلاعات دارایی‌های بورسی و گردش معاملات را رصد کرده و حتی گواهی سهام دریافت کنید.
- شرکت در مجامع: می‌توانید بدون حضور فیزیکی، در مجامع آنلاین شرکت‌ها شرکت کرده و درصورت امکان، حتی رأی الکترونیکی ثبت کنید.
- وثیقه‌گذاری سهام: اگر قصد وثیقه‌گذاری سهام برای دریافت تسهیلات بانکی را دارید، سجام احراز هویت شما را انجام می‌دهد.
- ویرایش اطلاعات: می‌توانید تغییر اطلاعاتی مانند شمارۀ همراه، شبا و آدرس را ثبت کنید. این اطلاعات به‌طور خودکار در سامانه‌های مربوط به بورس به‌روزرسانی می‌شود.
برای درک حجم خدمات سجام بورس کافی است بدانید که طبق اعلام شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، فقط در شش ماههٔ نخست سال ۱۴۰۵ بیش از ۹۳ هزار میلیارد تومان سود از مسیر سجام پرداخت شده است. این مبلغ را ۴۷۷ ناشر به حساب بیش از ۳۰ میلیون سهام‌دار واریز کرده‌اند.
ورود به سامانه سجام از کدام نشانی انجام می‌شود؟
برای ورود به سامانهٔ سجام فقط از نشانی رسمی sejam.ir استفاده کنید. اطلاعیه‌های رسمی سجام هم در وب‌سایت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به نشانی csdiran.ir منتشر می‌شود. سجام پیامکی حاوی پرداخت نمی‌فرستد و اطلاعات حساس بانکی مانند شمارۀ کارت، رمز دوم یا CVV2 را هم درخواست نمی‌کند. اگر در ثبت‌نام، احراز هویت یا هر موضوع دیگری مربوط به سجام به مشکل برخوردید، می‌توانید با ۱۵۶۹، شمارهٔ پشتیبانی رسمی این سامانه، تماس بگیرید.
برای ثبت‌نام سجام و دریافت کد بورسی چه چیزهایی لازم است؟
برای ثبت‌نام در سجام و دریافت کد بورسی، به کارت ملی هوشمند، شمارهٔ موبایل و حساب بانکی دارای شمارهٔ شبا نیاز دارید. شمارهٔ موبایل و حساب بانکی هر دو باید به نام خود متقاضی باشند. افراد ۱۸ سال به بالا خودشان ثبت‌نام می‌کنند؛ اما برای افراد زیر ۱۸ سال، ولی یا قیم قانونی باید این کار را انجام دهد. شرکت‌ها (اشخاص حقوقی) و اتباع خارجی مسیر جداگانه و مدارک متفاوتی دارند که در ادامۀ همین مطلب به آن‌ها می‌پردازیم.
- کارت ملی هوشمند یا رسید درخواست آن
- شمارۀ موبایل به نام متقاضی
- حساب بانکی و شمارۀ شبا به نام متقاضی
- نشانی دقیق محل سکونت با کد پستی ۱۰رقمی
- اطلاعات شغلی (مانند عنوان شغلی، نشانی و تلفن محل کار)
شبایی که به نام متقاضی نباشد، به‌هیچ‌وجه پذیرفته نمی‌شود. این شرط حتی برای افراد زیر ۱۸ سال هم برقرار است. طبق اعلام شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، حساب بانکی و شمارهٔ شبا باید به نام خود فرزند باشد و شبای والدین مورد تأیید سامانه نیست.
ثبت‌نام سجام و کد بورسی چقدر هزینه دارد؟
براساس طرح جدید شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، ثبت‌نام اولیه در سجام تا پایان مهر ۱۴۰۵ رایگان است. پس‌از پایان این دوره، ۲۰ هزار تومان بابت ثبت‌نام اولیه از متقاضیان دریافت خواهد شد. این معافیت فقط شامل هزینۀ ثبت‌نام سجام است و شامل سایر هزینه‌های ورود به بورس مانند احراز هویت نمی‌شود.
| مرحله | هزینه |
|---|---|
| ثبت‌نام اولیۀ سجام | رایگان تا ۱۴۰۵/۷/۳۰ (۲۰٫۰۰۰ تومان پس‌از پایان دوره) |
| احراز هویت | ۱۱٫۱۰۰ تومان |
| ویرایش اطلاعات سجام | ۵٫۰۰۰ تومان |
| ثبت‌نام در کارگزاری | رایگان |
ثبت‌نام سجام چطور انجام می‌شود؟ گام‌به‌گام
برای ثبت‌نام در سامانۀ سجام، باید به نشانی sejam.ir بروید. ثبت‌نام سجام را هم با گوشی و هم با کامپیوتر می‌توانید انجام دهید و به اپلیکیشن جداگانه‌ای نیاز نیست.
- وارد نشانی sejam.ir شده و گزینۀ «ثبت‌نام در سجام» را انتخاب کنید؛
- شمارۀ موبایل، کد ملی و کد تأیید پیامکی را وارد کنید؛
- اطلاعات بانکی، هویتی، ارتباطی و شغلی خود را وارد کنید؛
- اطلاعات واردشده را بررسی و تأیید کنید؛
- پس‌از ثبت نهایی، کد پیگیری ۱۰رقمی سجام به شماره‌تان پیامک می‌شود؛
- به‌طور حضوری یا غیرحضوری احراز هویت کنید.
پیش‌از تکمیل ثبت‌نام سجام، اطلاعات بانکی، به‌خصوص شمارۀ شبا را با دقت بررسی کنید؛ چون دریافتی‌های بورسی ازجمله سود سهام به همین شماره واریز می‌شوند. اگر شبا را اشتباه وارد کرده باشید، واریز با مشکل روبه‌رو خواهد شد.
کد پیگیری سجام چیست و اگر گم شد چه کنیم؟
کد پیگیری سجام شناسه‌ای ۱۰رقمی است که پس‌از تکمیل ثبت‌نام اولیه و استعلام اطلاعات، ازطریق پیامک به شمارۀ موبایل متقاضی ارسال می‌شود. این کد برای احراز هویت و ثبت‌نام در کارگزاری الزامی است. اگر این کد را گم کردید، در سایت سجام گزینۀ «بازیابی کد پیگیری» را انتخاب کرده و کد ملی خود را وارد کنید. کد پیگیری به همان شمارۀ موبایلی که در سجام ثبت کرده‌اید ارسال می‌شود.
احراز هویت سجام چگونه انجام می‌شود؟
احراز هویت سجام هم به‌طور حضوری ممکن است و هم غیرحضوری. می‌توانید به دفاتر پیشخوان، شعب کارگزاری یا بانک‌های منتخب مراجعه کنید یا از سامانه‌های آنلاین احراز هویت کارگزاری‌ها استفاده کنید. لیست مراکز و سامانه‌های مورد تأیید را در صفحۀ احراز هویت سجام ببینید. احراز هویت برای ثبت‌نام در سجام الزامی است و تا وقتی آن را انجام ندهید، کد بورسی برایتان صادر نمی‌شود.
| روش | واجدان شرایط | مسیر اقدام |
|---|---|---|
| حضوری | اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال و زیر ۱۸ سال، شرکت‌ها و اتباع خارجی | دفاتر پیشخوان، شعب کارگزاری و بانک‌های منتخب |
| غیرحضوری | اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال | سامانه‌های احراز هویت کارگزاری‌های مجاز |
برای فرد زیر ۱۸ سال، ولی یا قیم باید احراز هویت را انجام دهد، مگر اینکه حکم رشد داشته باشد؛ یعنی دادگاه صلاحیت فرد زیر سن قانونی برای مدیریت امور مالی را تأیید کرده باشد. در این صورت، خود فرد باید برای احراز هویت اقدام کند. احراز هویت شرکت‌ها هم معمولاً فقط به‌طور حضوری قابل‌انجام است.
کد بورسی را چطور و از کجا بگیریم؟
پس‌از ثبت نام و احراز هویت در سجام، کارگزاری مورد نظرتان را انتخاب کرده و با کد پیگیری سجام در وب‌سایت یا اپلیکیشن آن ثبت‌نام کنید. در این مرحله باید قرارداد الکترونیکی را هم امضا کنید. سپس کد بورسی شما صادر می‌شود و دسترسی به سامانۀ معاملات آنلاین طی چند روز کاری برایتان فعال خواهد شد.
کارگزاری را حتماً براساس فهرست سامانه‌های معاملاتی دارای مجوز سازمان بورس انتخاب کنید. پیش‌از ثبت نام هم شرایط و هزینه‌های ثبت نام، و کارمزد دریافتی کارگزاری را در وب‌سایت رسمی آن بررسی کنید.
اکوتراست کارگزاری نیست و کارگزاری خاصی را پیشنهاد نمی‌دهد. این مطلب صرفاً مراحل دریافت کد بورسی و نکات مهم این فرایند را توضیح می‌دهد.
کارگزار ناظر چیست و چطور آن را تغییر دهیم؟
دارایی سرمایه‌گذار در هر نماد معاملاتی فقط تحت‌نظر یک کارگزار قرار دارد که به آن «کارگزار ناظر» می‌گویند. این یعنی نمی‌توانید یک نماد را هم‌زمان در چند کارگزاری معامله کنید و فروش آن باید حتما ازطریق کارگزار ناظرش انجام شود.
برای تغییر کارگزار ناظر می‌توانید به دفتر کارگزاری بروید یا درخواستتان را به‌صورت آنلاین ازطریق پنل کارگزاری ثبت کنید. علاوه‌بر این، اگر دارایی شما در یک نماد حداقل یک روز صفر بماند و دوباره همان نماد را از کارگزاری دیگری بخرید، آن کارگزاری به‌طور خودکار کارگزار ناظر جدید می‌شود.
برای اطلاع از کارگزار ناظر هر نماد می‌توانید از درگاه دارا به نشانی dara.csdiran.ir استفاده کنید. این سامانه فهرست نمادهایتان را به‌همراه کارگزار ناظر هر نماد نمایش می‌دهد.
استعلام کد بورسی: از کجا بفهمیم کد بورسی داریم؟
امکان استعلام کد بورسی با کد ملی ازطریق درگاه دارا به نشانی dara.csdiran.ir وجود دارد. اگر در سجام ثبت‌نام کرده‌اید، می‌توانید با استفاده از کد ملی خود در نشانی dara.csdiran.ir/register حساب کاربری بسازید و کد بورسی‌تان را ببینید. حتی وضعیت کدها هم هم قابل‌مشاهده است و اگر کد شما غیرفعال یا ممنوع‌المعامله شده باشد، می‌توانید درخواست اصلاح وضعیت بدهید.
علاوه‌بر این، اگر در یک کارگزاری ثبت‌نام کرده‌اید، می‌توانید وارد سامانۀ معاملاتی آن شوید و کد بورسی‌تان را در بخش حساب کاربری ببینید. حتی می‌توانید با پشتیبانی کارگزاری تماس بگیرید و بعد از ارائۀ اطلاعات هویتی، کد بورسی‌تان را درخواست کنید.
کد ملی و اطلاعات هویتی‌تان را فقط در درگاه‌های رسمی وارد کنید و از سایت‌های ناشناس استعلام کد بورسی استفاده نکنید.
ویرایش اطلاعات سجام و تغییر شماره حساب چطور انجام می‌شود؟
ویرایش اطلاعات سجام ازطریق گزینۀ «ویرایش اطلاعات» در صفحۀ اصلی این سامانه انجام می‌شود. اگر اطلاعات هویتی، بانکی، ارتباطی یا شغلی‌تان تغییر کرده باشد، می‌توانید آن‌ها را ویرایش کنید. البته ممکن است برای تغییر اطلاعات حساس مثل شمارۀ شبا احراز هویت دوباره لازم باشد.
اگر هنوز ثبت‌نام سجام را نهایی نکرده باشید، ویرایش اطلاعات رایگان است. در غیر این صورت، برای تغییراتی مانند شمارۀ حساب یا شمارۀ موبایل باید ۵ هزار تومان هزینه پرداخت کنید. سجام تغییر شمارۀ حساب را فقط از همین مسیر می‌پذیرد و پس‌از ویرایش، اطلاعات جدید به‌طور خودکار در سامانه‌های بورس به‌روزرسانی می‌شود.
ثبت‌نام سجام برای کودکان و افراد زیر ۱۸ سال چگونه است؟
ثبت‌نام سجام برای افراد زیر ۱۵ سال فقط باید توسط ولی یا قیم قانونی انجام شود. برای افراد ۱۵ تا ۱۸ سال، روند ثبت‌نام بسته‌به شرایط فرق می‌کند. اگر فرد از دادگاه حکم رشد گرفته باشد، باید شخصاً ثبت‌نام و احراز هویت کند. در غیر این صورت، ولی یا قیم به نام او ثبت‌نام می‌کند. افراد زیر ۱۸ سال اجازۀ معامله ندارند و معاملات را ولی انجام می‌دهد. بااینحال، حساب بانکی و کد بورسی باید به نام خود فرزند باشند.
اگر ولی یا قیم ثبت‌نام را انجام دهد، باید اطلاعات خودش و فرزندش را در سامانه وارد کرده و مدارک هر دویشان را بارگذاری کند. اما فقط احراز هویت ولی لازم است و نیازی به احراز هویت یا حضور فیزیکی فرزند نیست. البته فرزند پس‌از رسیدن به ۱۸سالگی، باید خودش برای احراز هویت اقدام کند.
ثبت نام سجام برای کودکان توسط مادر ممکن نیست؛ چون این کار فقط بر عهدۀ ولی قهری، یعنی پدر و جد پدری (پدربزرگ پدری) است.
ثبت‌نام سجام اشخاص حقوقی و اتباع خارجی چگونه است؟
اشخاص حقوقی یا شرکت‌ها باید ابتدا در سجام ثبت‌نام کرده و سپس به‌صورت حضوری برای احراز هویت مراجعه کنند. به‌طور دقیق‌تر، نمایندۀ قانونی شرکت در سجام ثبت‌نام می‌کند و سپس برای احراز هویت و امضای فرم‌ها، با مدارک لازم مانند آگهی تأسیس و اساسنامه، به دفتر پیشخوان یا کارگزاری می‌رود. اتباع خارجی هم برای ثبت‌نام سجام و دریافت کد بورسی باید براساس راهنمای جداگانۀ شرکت سپرده‌گذاری مرکزی عمل کنند.
تغییرات مهم شرکت مانند تغییر مدیرعامل یا نشانی باید پس‌از انجام مراحل قانونی و انتشار در روزنامۀ رسمی، هرچه زودتر در سجام ثبت شود. همچنین لازم است نسخۀ روزنامۀ رسمی و مدارک جدید به کارگزاری ارائه شود.
بعد از گرفتن کد بورسی، قدم بعدی چیست؟
پس از فعال شدن کد بورسی، می‌توانید وارد بورس شوید. کافی است حساب خود در کارگزاری را شارژ کرده و اولین سفارش خریدتان را در سامانۀ معاملاتی ثبت کنید. بااینحال، باید پیش‌از شروع با جوانب مختلف سرمایه‌گذاری در بورس آشنا شوید؛ از هزینه‌ها تا خطرهای رایج.
جمع‌بندی
دریافت کد بورسی بدون ثبت‌نام و احراز هویت در سجام ممکن نیست. سجام شناسه‌ای ۱۰رقمی برای پیگیری فرایند ثبت‌نام به شما می‌دهد که با آن می‌توانید در کارگزاری‌های مجاز ثبت‌نام کنید و پس‌از امضای قرارداد، کد بورسی خود را دریافت کنید.
برای انجام این فرایند، به مدارکی مانند کارت ملی هوشمند، شمارۀ موبایل و شبا به نام خودتان نیاز دارید. احراز هویت به‌طور حضوری و غیرحضوری انجام می‌شود و برای افراد زیر ۱۸ سال، شرکت‌ها و اتباع خارجی، مسیر و شرایط متفاوت است.
حالا که کد بورسی‌تان صادر شده، می‌توانید در سامانه‌های معاملاتی اولین سفارش خریدتان را ثبت کنید. پیش‌از هر معامله‌ای، با مفاهیم پایۀ بورس، ریسک‌های رایج و روش‌های کنترل ریسک آشنا شوید تا سرمایه‌گذاری‌تان را با آگاهی شروع کنید.
سوالات متداول
آیا بدون سجام می‌شود کد بورسی گرفت؟
خیر. برای دریافت کد بورسی و معامله در بازار سرمایه باید در سجام ثبت‌نام و احراز هویت کنید. کارگزاری‌ها و سایر نهادهای مالی اطلاعات سرمایه‌گذاران را از همین سامانه می‌گیرند.
برای خرید صندوق سرمایه‌گذاری هم ثبت‌نام سجام لازم است؟
بله. برای خریدوفروش صندوق‌های سرمایه گذاری لازم است در سجام ثبت‌نام کرده و کد بورسی دریافت کرده باشید. البته فرایند خرید و ثبت‌نام صندوق‌ها ممکن است فرق کند؛ پس شرایط هر صندوق را بررسی کنید.
برای دریافت سود سهام عدالت باید در سجام ثبت‌نام کرد؟
بله. برای دریافت سود سهام عدالت باید در سجام ثبت‌نام و احراز هویت کنید. این سود به حساب بانکی ثبت‌شده در همین سامانه واریز می‌شود. اگر شمارۀ شبا را اشتباه وارد کنید، نمی‌توانید سودتان را دریافت کنید.
دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید