طلای آبشده با ذوب قطعات دست‌دوم یا ضایعات کارگاهی تولید می‌شود و وزن و عیار استانداردی ندارد. پیش‌از خرید، مظنۀ روز را بررسی کنید، از عیار و وزن دقیق قطعه مطمئن شوید و فاکتور معتبر با مشخصات کامل بگیرید.
چرا می‌توانید به بلاگ اکوتراست اعتماد کنید؟
- اطلاعات ما فقط از منابع رسمی و معتبر استخراج می‌شوند.
- هر مقاله توسط ویراستار و تحلیلگر حرفه‌ای بازارهای مالی بررسی و تأیید می‌شود.
- تمام تحلیل‌ها مستقل، بی‌طرفانه و شفاف هستند.
- خطاها سریع اصلاح می‌شوند و محتوا همیشه به‌روز و دقیق است.
برخلاف تصور، طلای آبشده طلای بی‌کیفیتی نیست که ارزش سرمایه‌گذاری نداشته باشد. اگر به‌خوبی با این نوع طلا آشنا شوید و مزایا و البته معایب آن را بشناسید، می‌توانید آن را یکی از گزینه‌های سرمایه‌گذاری‌تان بدانید. در این مطلب توضیح می‌دهیم طلای آبشده چیست، چه فرقی با شمش و سکه دارد، قیمتش چطور تعیین می‌شود و هنگام خرید آن به چه نکاتی باید توجه کرد.
طلای آبشده چیست؟
طلای آبشده طلایی است که از ذوب قطعات دست‌دوم یا شکسته و ضایعات کارگاهی به دست می‌آید. این طلا پس‌از ذوب در کوره به شکل قطعات یا شمش‌های کوچک درمی‌آید. برخلاف زیورآلات، اجرت ساخت ندارد و در شکل مشخصی عرضه نمی‌شود.
برای اینکه طلای آبشده به بازار برسد، ابتدا مصنوعات طلا یا ضایعات کارگاهی ذوب می‌شوند و در قالب می‌روند. سپس قطعه وزن می‌شود و از آن نمونه می‌گیرند تا آزمایشگاه ری‌گیری عیار دقیق آن را تعیین کند. پس‌از آزمایش، کد «انگ» روی قطعه حک می‌شود. انگ کدی چهار تا شش‌رقمی است که با آن می‌توان اصالت قطعه را استعلام کرد.
بیشتر بخوانید: سرمایه‌گذاری در طلا: آبشده، سکه، شمش یا صندوق طلا؟
طلای آبشده چند عیار است و چند گرم وزن دارد؟
طلای آبشده عیار و وزن ثابتی ندارد. آزمایشگاه هر قطعه را جداگانه وزن و عیارسنجی می‌کند و انگ برای آن صادر می‌کند. وزن قطعه به ترکیب طلاهای ذوب‌شده بستگی دارد و از چند گرم تا حتی چند کیلوگرم متغیر است. عیار آن هم باوجود اینکه عدد مشخصی ندارد، معمولاً حدود ۱۸ عیار (۷۵۰ در ۱۰۰۰) است. عیار طلا، سهم طلای خالص از ترکیبات یک قطعۀ طلاست که در دو مقیاس اصلی مشخص می‌شود: ۱ تا ۲۴ و ۰ تا ۱۰۰۰.
اتحادیۀ طلا و جواهر تهران در اطلاعیۀ شمارۀ ۳۸ اعلام کرده است که عیار قابل‌قبول برای خریدوفروش بین اعضای صنف ۷۳۵ به بالاست. یعنی خود اتحادیه عیار پایین‌تر از این را به رسمیت نمی‌شناسد.
طلای آبشده چه فرقی با شمش و سکه دارد؟
طلای آبشده ازنظر وزن و عیار استاندارد مشخصی ندارد، اما سکه و شمش هر دو با وزن و عیار مشخص عرضه می‌شوند. سکه‌های تمام‌بهار آزادی و امامی ۸٫۱۳۳ گرم وزن و عیار ۹۰۰ در ۱۰۰۰ دارند. عیار شمش ۹۹۵ یا ۹۹۹ در ۱۰۰۰ است و آن را در وزن‌های مختلف، از ۱ گرم تا ۱ کیلوگرم، تولید می‌کنند. فرق طلای آب شده با شمش و سکه محدود به همین نیست و هرکدام در هزینه‌ها، کاربرد سرمایه‌گذاری و حباب با هم تفاوت دارند.
| ویژگی | طلای آبشده | سکه | شمش |
|---|---|---|---|
| وزن | متغیر | ۸٫۱۳۳ گرم (سکۀ تمام‌بهار/امامی) | وزن‌های مشخص، از گرم تا کیلوگرم |
| عیار | متغیر؛ معمولاً حدود ۱۸ عیار (۷۵۰ در ۱۰۰۰) | ۹۰۰ در ۱۰۰۰ (۲۱.۶ عیار) | ۹۹۵، ۹۹۹ یا ۹۹۹.۹ در ۱۰۰۰ |
| اجرت ساخت | ندارد؛ سود یا کارمزد فروشنده | ندارد؛ حق ضرب سکه | ندارد؛ هزینۀ تولید و بسته‌بندی |
| سطح کلی حباب | بسیار کم | بالا | کمتر از سکه |
| روش بررسی اصالت | انگ (کد ری‌گیری) | وکیوم، هولوگرام اتحادیه/بانک مرکزی و فاکتور | شمارۀ سریال و گواهی تولیدکننده |
| معامله در بورس کالا | خیر | بله؛ در قالب گواهی سپرده | بله؛ در قالب گواهی سپرده |
قیمت طلای آبشده چطور تعیین می‌شود؟
قیمت طلای آبشده در بازار تهران براساس مظنه مشخص می‌شود. مظنه قیمت یک مثقال طلای ۱۷ عیار (۷۰۵ در ۱۰۰۰) است و هر مثقال ۴٫۶۰۸۳ گرم وزن دارد. برای تبدیل مظنۀ طلای آبشده به قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار، باید مظنه را بر ۴٫۳۳۱۸ تقسیم کنید. این عدد ضریبی است که وزن مثقال را به گرم و عیار ۷۰۵ را به ۷۵۰ تبدیل می‌کند و حاصل فرمول ۷۵۰ ÷ (۷۰۵ × ۴٫۶۰۸۳) است.
مظنۀ طلا در معاملات بازار تهران کشف می‌شود و پایۀ آن قیمت اونس جهانی طلاست که با نرخ دلار به پول ایران تبدیل می‌شود. بنابراین، قیمت اونس و نرخ دلار در بازار آزاد از عوامل اصلی مؤثر بر مظنه‌اند، هرچند عوامل دیگری هم روی آن اثر می‌گذارند.
مظنه به‌تنهایی تعیین‌کنندۀ قیمت طلا نیست. مظنه نرخ مرجعی است که بازار بر پایۀ آن قیمت انواع طلا را محاسبه می‌کند.
قیمت یک قطعه طلای آبشده را چطور حساب کنیم؟
برای محاسبۀ قیمت یک قطعه طلای آبشده، به سه عدد نیاز دارید: مظنۀ روز، عیار قطعه و وزن دقیق آن. ابتدا با تقسیم مظنۀ روز بر ۴٫۳۳۱۸، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را به دست بیاورید. سپس عیار واقعی قطعه را تقسیم بر ۷۵۰ کنید تا نسبت عیار مشخص شود. در انتها، قیمت هر گرم را در نسبت عیار و وزن قطعه ضرب کنید. با این محاسبه، به ارزش خام قطعه بدون احتساب کارمزد یا سود می‌رسید.
فرمول:
ارزش طلای قطعه = وزن قطعه × (عیار واقعی قطعه ÷ ۷۵۰) × (مظنه ÷ ۴٫۳۳۱۸)
فرض کنید قطعه‌ای ۱۰گرمی با عیار ۷۴۰ دارید و مظنۀ روز ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است. محاسبۀ مرحله‌به‌مرحله به این شکل است:
- تبدیل مظنه به قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار: ۹٬۲۳۴٬۰۳۷ ≈ ۴٫۳۳۱۸ ÷ ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰
- نسبت عیار قطعه به عیار ۱۸: ۰٫۹۸۶۶۶۶ ≈ ۷۵۰ ÷ ۷۴۰
- قیمت هر گرمِ قطعه: ۹٬۱۱۰٬۹۱۶ ≈ ۹٬۲۳۴٬۰۳۷ × ۰٫۹۸۶۶۶۶
- قیمت کل قطعه: ۹۱٬۱۰۹٬۱۶۰ = ۹٬۱۱۰٬۹۱۶ × ۱۰
آب‌شدۀ نقدی چیست و چه فرقی با آب‌شدۀ فردایی دارد؟
نقدی و فردایی دو روش معاملۀ رایج برای طلای آبشده در بازار ایران‌اند. در معاملۀ نقدی، خریدار هزینۀ طلا را پرداخت می‌کند و در همان روز آن را تحویل می‌گیرد. در معاملۀ فردایی، دو طرف روی قیمت طلا در روز بعد معامله می‌کنند؛ در بسیاری از این معامله‌ها، طلا به‌طور فیزیکی مبادله نمی‌شود مابه‌التفاوت قیمت تسویه می‌شود.
آیا طلای آبشده اجرت و کارمزد دارد؟
طلای آبشده اجرت ساخت ندارد و حتی طبق قانون مالیات، خود آن از مالیات بر ارزش افزوده معاف است. اما فروشنده سود یا حق‌العمل می‌گیرد و این مبلغ مشمول مالیات بر ارزش افزودۀ ۱۰ درصدی می‌شود. علاوه‌بر این، فاصلۀ قیمت خرید و فروش به‌نوعی یکی از هزینه‌های پنهان معامله است؛ چون فروشنده طلا را با قیمتی بالاتر از قیمت خرید می‌فروشد و اگر خریدار همان قطعه را بلافاصله بفروشد، به‌خاطر همین فاصله ضرر می‌کند. به همین دلیل، هنگام خرید حتماً این فاصله را بررسی کنید و از فروشنده بخواهید کارمزد دریافتی خود را در فاکتور مشخص کند.
آیا طلای آبشده بخریم؟
تصمیم‌گیری دربارۀ سرمایه‌گذاری روی طلای آبشده به هدف، میزان سرمایه، شرایط نگهداری و ریسک‌پذیری‌تان بستگی دارد. نبود اجرت ساخت و هزینه‌های اضافی باعث می‌شود با سرمایه‌تان بیشترین مقدار طلا را بخرید؛ اما ازطرفی‌دیگر، احتمال تقلب در عیار و چالش‌های نگهداری ریسک را بالا می‌برند.
ابتدا با مزایا و معایب طلای آبشده آشنا شوید:
مزایا
- نداشتن اجرت ساخت
- معافیت از مالیات بر ارزش افزوده (روی اصل طلا)
- امکان خرید با مبلغ کم و در وزن‌های مختلف
- قیمت نزدیک به ارزش خالص طلا
معایب
- احتمال ناخالصی یا تقلب در عیار
- نیازمند جای امن برای نگهداری
- احتمال صادر نکردن فاکتور یا فاکتور مشکل‌دار
اگر می‌خواهید در طلای آبشده سرمایه‌گذاری کنید، مطمئن شوید این شرایط را دارید:
- این پول را برای هزینه‌های ضروری زندگی‌ام لازم ندارم.
- می‌دانم تا چه مدت می‌توانم این پول را نگه دارم.
- جای امنی برای نگهداری طلا دارم.
- فروشنده‌ای مجاز و قابل‌اعتماد می‌شناسم.
یکی از گزینه‌های جایگزین برای افرادی که تمایلی به نگهداری فیزیکی ندارند، صندوق سرمایه‌گذاری طلاست. صندوق طلا نوعی صندوق قابل‌معامله (ETF) است که دارایی‌هایش را در خزانۀ بانکی نگهداری می‌کند و می‌توانید با کد بورسی و ازطریق کارگزاری، واحدهای آن را بخرید.
هنگام خرید طلای آبشده چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
طلای آبشده را فقط از واحدهای صنفی دارای پروانۀ کسب یا پلتفرم‌های آنلاین معتبر بخرید و به کد انگ، فاکتور معتبر و قیمت روز براساس مظنه توجه کنید. قبل‌از خرید، حتماً از نکات زیر مطمئن شوید:
- پروانۀ کسب و اعتبار فروشنده را بررسی کنید.
- انگ طلای آبشده را از سامانه یا آزمایشگاه مربوط استعلام کنید.
- مطمئن شوید قیمت فروشنده با مظنۀ روز هم‌خوانی دارد.
- ارزش قطعه را با فرمول «وزن قطعه × (عیار قطعه ÷ ۷۵۰) × (مظنه ÷ ۴.۳۳۱۸)» حساب کنید.
- فاکتور با مشخصات فروشنده و خریدار، وزن، عیار، کد انگ و مبلغ پرداختی به تفکیک بخواهید.
- در صورت خرید طلای آب‌شدۀ آنلاین، دربارۀ تحویل فیزیکی، صدور فاکتور و دریافت انگ بپرسید.
جمع‌بندی
نبود اجرت ساخت و معافیت اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده، هزینۀ خرید طلای آبشده را کم کرده است. اما چون وزن و عیار ثابتی ندارد، اصالت هر قطعه را فقط آزمایشگاه باید تأیید کند و خرید آن به بررسی دقیق نیاز دارد. اگر تصمیم به خرید گرفته‌اید، چند نکتۀ کلیدی را رعایت کنید: از فروشندۀ مجاز بخرید، انگ را استعلام کنید، قیمت را با مظنۀ روز بسنجید و فاکتور رسمی بگیرید. اگر نگهداری فیزیکی طلا برایتان دشوار است، می‌توانید صندوق طلا را به‌عنوان گزینه‌ای جایگزین در نظر بگیرید.
سوالات متداول
آیا طلای آبشده سود می‌دهد؟
طلای آبشده سود تضمین‌شده ندارد و بازدهی آن به روند قیمت طلا بستگی دارد. قیمت طلا از اونس جهانی و نرخ دلار اثر می‌گیرد و احتمال دارد افت کند. قبل‌از خرید، تحقیق کافی انجام دهید و با شناخت ریسک‌ها و دید بلندمدت وارد شوید.
آیا طلای آبشده فاکتور دارد؟
بله. اگر طلای آبشده را از واحد صنفی مجاز بخرید، فروشنده فاکتور با مشخصاتی مانند وزن، عیار، کد انگ، قیمت قطعه و مبلغ کل صادر می‌کند. مطمئن شوید همۀ این اطلاعات در فاکتور آمده باشد تا هنگام فروش یا بروز مشکل بتوانید پیگیری کنید.
طلای آبشده بهتر است یا صندوق طلا؟
به ترجیح و شرایط هر فرد بستگی دارد. طلای آبشده را خودتان نگه می‌دارید؛ اما دارایی صندوق طلا، گواهی سپردۀ طلا و شمش در بورس کالاست و نگهداری فیزیکی ندارد.
دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید