بسیاری از افراد برای حفظ ارزش سرمایه خود به‌جای اسکناس، سراغ دلار دیجیتال می‌روند، اما واقعا تتر چیست؟ تتر یک ارز دیجیتال با قیمت نسبتا ثابت است که ناشر آن ادعا می‌کند ارزشی معادل یک دلار آمریکا دارد. با این حال، در پشت پرده این ثبات قیمتی، نکات مهمی نهفته شده. در این مقاله از اکوتراست، بررسی می‌کنیم که چرا قیمت تومانی این توکن با بازار آزاد نوسان دارد، پشتوانه‌اش چیست و مهم‌تر از همه، چرا نگهداری آن برای کاربران ایرانی با خطر فریز شدن همراه است.
چرا می‌توانید به بلاگ اکوتراست اعتماد کنید؟
- اطلاعات ما فقط از منابع رسمی و معتبر استخراج می‌شوند.
- هر مقاله توسط ویراستار و تحلیلگر حرفه‌ای بازارهای مالی بررسی و تأیید می‌شود.
- تمام تحلیل‌ها مستقل، بی‌طرفانه و شفاف هستند.
- خطاها سریع اصلاح می‌شوند و محتوا همیشه به‌روز و دقیق است.
تتر چیست و چه کاربردی دارد؟
تتر (Tether) با نماد اختصاری USDT، یک استیبل‌کوین است که شرکت تتر از سال ۲۰۱۴ آن را صادر می‌کند و ارزش هر واحد آن را معادل یک دلار آمریکا اعلام کرده. برخلاف پول‌های رایج، تتر پول رسمی دولتی نیست؛ بلکه صرفا توکنی روی شبکه‌های بلاکچینی است که ناشر آن وعده می‌دهد هر واحدش را یک‌به‌یک با اسکناس دلار بازخرید کند.
استیبل‌کوین به ارزهای دیجیتالی گفته می‌شود که قیمت‌شان به یک دارایی پایه (مانند پول‌های رایج بانکی) گره خورده تا نوسان قیمت کمی داشته باشد.
بر اساس اعلام شرکت تتر، توکن USDT پرکاربردترین استیبل‌کوین در بازار رمزارزها است. کاربرد اصلی تتر در دو مورد کلیدی خلاصه می‌شود:
- به‌عنوان واحد پایه معاملاتی در صرافی‌های رمزارزی برای سنجش ارزش و خرید و فروش سایر ارزها از طریق جفت‌ارزها استفاده می‌شود.
- ابزاری است که انتقال پولِ معادل دلار را بدون نیاز به بانک‌ها یا واسطه‌های سنتی بر بستر بلاکچین در سراسر جهان امکان‌پذیر می‌کند.
توکن یک دارایی دیجیتال است که شبکه اختصاصی خود را ندارد و روی بلاکچین‌های دیگر ساخته و جابه‌جا می‌شود.
چرا قیمت تتر به دلار گره خورده است و با دلار آزاد چه فرقی دارد؟
قیمت تتر به این دلیل به دلار گره خورده که شرکت تتر تعهد داده هر واحد از آن را به صورت یک‌به‌یک با اسکناس دلار بازخرید کند و مدعی است به همان اندازه دارایی ذخیره کرده. اما باید توجه داشت که تتر پول رسمی نیست که توسط بانک مرکزی یک دولت چاپ شده باشد. به همین دلیل، نمی‌توان آن را دقیقا با دلار یکی دانست.
قیمت تومانی تتر در ایران با دلار آزاد تفاوت دارد و نرخ آن توسط عرضه و تقاضای بازار داخلی تعیین می‌شود و معمولا نزدیک به دلار آزاد حرکت می‌کند. عوامل مختلفی باعث ایجاد اختلاف قیمت میان تتر و دلار کاغذی در ایران می‌شوند.
از یک سو، میزان عرضه و تقاضای لحظه‌ای در سکوها و صرافی‌های داخلی مستقیما روی قیمت تاثیر می‌گذارد. از سوی دیگر، هزینه‌های مربوط به تامین تتر از خارج کشور و محدودیت‌های ارزی موجود، این فاصله قیمتی را به‌وجود می‌آورد. علاوه‌براین، باید به خاطر داشته باشید که کاربر ایرانی به‌دلیل تحریم‌ها، امکان دسترسی و بازخرید مستقیم تتر با دلار از طریق شرکت سازنده را ندارد؛ مجموع این عوامل باعث می‌شود قیمت تومانی تتر مسیر خودش را در بازار ایران طی کند.
بازخرید یعنی فرآیندی که در آن ناشر یک توکن، آن را از کاربر پس می‌گیرد و معادل نقدی (مثلا دلار) را به او پرداخت می‌کند.
پشتوانه تتر چیست و گزارش ذخایرش کجا منتشر می‌شود؟
بر اساس اعلام شرکت تتر، پشتوانه توکن USDT شامل ذخایر این شرکت است که دلار آمریکا، اوراق خزانه داری این کشور، سپرده‌های بانکی، اوراق تجاری و سایر دارایی‌های نقدشونده را شامل می‌شود. این شرکت معمولا آمار مربوط به توکن‌های در گردش را به‌صورت روزانه و اطلاعات مرتبط با این ذخایر را هر سه ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌کند.
از نگاه شرکت تتر، داشتن پشتوانه به این معناست که جمع ارزش تترهای در گردش بازار، همواره کم‌تر یا برابر با ارزش کل ذخایر این شرکت باشد. گزارش‌های مالی و وضعیت دارایی‌ها در صفحه شفافیت شرکت تتر نیز قابل مشاهده است.
ذخایر به معنای دارایی‌های مالی واقعی مانند پول نقد، اوراق قرضه یا فلزات گران‌بها است که یک نهاد برای تضمین ارزش توکن‌های صادرشده خود نگهداری می‌کند.
تتر روی چه شبکه‌هایی است و تتر TRC20 چیست؟
بر اساس صفحه پروتکل‌های پشتیبانی‌شده شرکت تتر، این توکن روی چندین شبکه بلاکچینی مختلف از جمله اتریوم (ERC20)، ترون (TRC20)، سولانا (SOLANA) و تون (TON) صادر می‌شود. همچنین، ارزش هر واحد تتر روی یک شبکه با یک واحد تتر روی شبکه‌های دیگر کاملا برابر است. تفاوت آن‌ها صرفا در بستر انتقال، سرعت و کارمزد شبکه است که روی آن جابه‌جا می‌شوند.
هنگام جابجایی و ارسال USDT، شبکه فرستنده و شبکه گیرنده باید دقیقا یکی باشند؛ در غیر این صورت دارایی شما از بین خواهد رفت.
بلاکچین یک دفتر کل توزیع‌شده، غیرمتمرکز و رمزنگاری‌شده است که برای ثبت و پردازش هر نوع داده یا تراکنش (ازجمله ارزهای دیجیتال) به‌صورت امن و غیرقابل تغییر استفاده می‌شود.
شبکه‌هایی که تتر دیگر از آن‌ها پشتیبانی نمی‌کند
تتر نخستین بار فعالیت خود را روی لایه اومنی (Omni) در شبکه بیت‌کوین آغاز کرد. با این حال، در حال حاضر شرکت ناشرش صدور توکن روی شبکه‌های Omni، ایاس (EOS)، الگورند (Algorand)، کوزاما (Kusama) و بیت‌کوین کش اس‌ال‌پی (Bitcoin Cash SLP) را متوقف کرده است. این نهاد دیگر روی این شبکه‌های قدیمی تتری صادر نمی‌کند و تعهدی نیز برای بازخرید توکن‌های باقی‌مانده روی این بسترها ندارد.
آیا تتر امن است و چرا احتمال دارد مسدود شود؟
استفاده از تتر برای کاربران ایرانی همواره با احتمال مسدود شدن دارایی همراه است، زیرا در شرایط استفاده شرکت تتر، ایران صراحتا به‌عنوان «حوزه ممنوع» معرفی شده. بر اساس همین شرایط، ناشر تتر می‌تواند توکن‌های موجود در هر کیف پولی که ثابت شود مالکیت آن در اختیار یک فرد ساکن ایران قرار دارد را مسدود کند.
از سوی دیگر، مطابق با تصویب‌نامه سال ۱۳۹۸ هیئت وزیران که به تصویب مرکز پژوهش‌های مجلس نیز رسیده، استفاده از رمزارزها فقط با پذیرش ریسک از سوی طرفین معامله انجام می‌شود، مشمول حمایت و ضمانت دولت و نظام بانکی نیست و نمی‌توان برای مبادلات داخل کشور از آن‌ها استفاده کرد.
بانک مرکزی در دی ۱۴۰۳ بخشنامه «ساماندهی و نظارت بر بازار رمزارزها» را ابلاغ کرد. این بخشنامه اعلام می‌کند که سکوهای مبادله رمزارز باید خدمات پرداخت را مستقیم از بانک‌ها یا شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت (PSP) بگیرند و دریافت و پرداخت ریالی را از حسابی مشخص و تاییدشده بانک مرکزی انجام دهند.
دارندگان تتر با چه ریسک‌هایی مواجه هستند؟
چهار مورد را می‌توان به‌عنوان ریسک‌های تتر بیان کرد:
- ریسک مسدود شدن: شرایط استفاده شرکت تتر به آن‌ها اجازه می‌دهد آدرس‌های مرتبط با مناطق تحت تحریم را شناسایی و سرمایه آن‌ها را فریز کنند.
- اتکا به ذخایر داخلی: ارقام ذخایر شرکت تتر را فقط خود ناشر اعلام می‌کند و هیچ نهاد دولتی مستقلی صحت این پشتوانه را به‌صورت روزانه تضمین نمی‌کند.
- ریسک بالای خطاهای کاربری: ارسال تتر روی شبکه اشتباه باعث از دست رفتن دائمی و غیرقابل برگشت دارایی می‌شود.
- نوسان قیمت تومانی: به‌دلیل شرایط بازار داخلی ایران، قیمت تتر همواره در حال تغییر است و نمی‌توان به‌عنوان یک دارایی باثبات روی آن حساب کرد.
نشانه‌های خطر هنگام خرید و فروش تتر
برای اینکه مانع از دست رفتن سرمایه خود شوید، باید با نشانه‌های خطر آشنا باشید. موارد زیر مهم‌ترین نشانه‌های خطر و کلاهبرداری هستند که باید از آن‌ها دوری کنید:
- فروش تتر با قیمتی بسیار پایین‌تر از نرخ روز بازار.
- وعده پرداخت سود ثابت در ازای سرمایه‌گذاری با تتر.
- درخواست دریافت کلید خصوصی یا کلمات بازیابی کیف پول شما توسط افراد دیگر.
بعد از آشنایی با تتر، چه چیزهایی را بخوانیم؟
تتر را بهتر است در کنار شناخت بیت‌کوین و آشنایی با مفاهیم پایه ارز دیجیتال بشناسید تا دید کامل‌تری به این فضا پیدا کنید. از آنجایی که قیمت روز تتر به تومان متغیر است، پیشنهاد می‌کنیم این نرخ را فقط از صفحه قیمت تتر که تاریخ و ساعت به‌روزرسانی را به‌دقت نشان می‌دهد، دنبال کنید. در نهایت، پیش از هرگونه اقدام به خرید، حتما ریسک‌ها و مقررات مربوطه را مطالعه کنید.
کلام آخر
دانستن اینکه تتر چیست، اولین قدم برای ورود آگاهانه به بازار ارزهای دیجیتال محسوب می‌شود. این استیبل‌کوین با وجود گره خوردن به ارزش دلار، پول رسمی هیچ دولتی نیست و حفظ ارزش آن تنها به وعده بازخرید و ذخایر شرکت خصوصیِ ناشر آن بستگی دارد. قیمت تومانی این توکن بر اساس عرضه و تقاضای بازار داخلی در نوسان است و نگهداری آن برای کاربران ایرانی به‌دلیل تحریم‌ها، همواره ریسک مسدود شدن دارایی را به همراه دارد.
برای مدیریت بهتر ریسک‌ها و دریافت راهنمایی‌های تخصصی در زمینه سرمایه‌گذاری امن، می‌توانید از خدمات مشاوره و منتورینگ مجموعه اکوتراست استفاده کنید تا با خیالی آسوده در این مسیر قدم بردارید.
سوالات متداول
تتر گلد با تتر چه فرقی دارد؟
تتر گلد (XAUT) توکن دیگری از شرکت تتر است که برخلاف تتر دلاری، ارزش آن به قیمت جهانی طلا گره خورده و پشتوانه متفاوتی دارد. این شرکت توکن‌های دیگری مانند پزوی مکزیک نیز صادر می‌کند که هر یک پشتوانه مستقلی دارند و نباید با USDT اشتباه گرفته شوند.
آیا تتر حرام است؟
پاسخ به مسائل فقهی در حوزه ارزهای دیجیتال به فتوای مرجع تقلید هر فرد بستگی دارد و این مطلب هیچ‌گونه نظری در این باره نمی‌دهد. برای بررسی دقیق‌تر این موضوع، پیشنهاد می‌کنیم پرسش خود را از دفتر مرجع تقلید خود استعلام بگیرید.
آیا انتقال تتر کارمزد دارد؟
بله، انتقال تتر در هر شبکه‌ای نیازمند پرداخت کارمزد به اعتبارسنج‌های همان شبکه است. این کارمزد معمولا با ارز بومی همان بلاکچین پرداخت می‌شود؛ برای مثال، جهت جابه‌جایی تتر TRC20 باید حتما مقداری ارز ترون (TRX) در کیف پول خود داشته باشید.
بهترین روش برای نگهداری امن تتر چیست؟
با توجه به ریسک مسدود شدن دارایی ایرانیان توسط شرکت تتر، استفاده از کیف پول‌های غیرحضانتی (نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری) امن‌ترین روش محسوب می‌شود. در این کیف پول‌ها، کنترل کلید خصوصی کاملا در اختیار خودتان قرار دارد و دارایی شما به صرافی‌ها وابسته نیست.
اگر تترهای من فریز شود، امکان بازگرداندن آن‌ها وجود دارد؟
زمانی که توکن‌ها توسط قرارداد هوشمند شرکت تتر در آدرس شما فریز شوند، امکان هیچ‌گونه جابه‌جایی وجود نخواهد داشت. با توجه به شرایط تحریم‌ها، پیگیری حقوقی برای کاربران ایرانی جهت رفع این مسدودی بسیار دشوار و در بیشتر مواقع غیرممکن است.
دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید